SQL Server 2025 Public Preview Nedir?

1. Tanım & Kullanım Alanı

SQL Server 2025 Public Preview, 19 Mayıs 2025’te Microsoft tarafından duyurulan ve herkesin ücretsiz deneyebileceği yeni nesil veritabanı platformudur. Amaç; topluluğun yeni özellikleri test edip geribildirim verebilmesi, firmaların uygulama ve altyapılarını önceden hazırlayabilmesidir.

Not: Public Preview sürümleri, “final” RTM sürümünden önce çıkar ve production ortamında kullanılmaz, test/deneme ve POC için uygundur.

2. Öne Çıkan Yenilikler ve Detaylar

1. Yapay Zekâ Entegrasyonu

• Vektör Arama & Semantik Sorgular: SQL Server 2025 ile gelen vektör veri tipi ve DiskANN (Disk Approximate Nearest Neighbor) indeksleme sayesinde, veritabanında benzerlik tabanlı aramalar (ör. görüntü, metin) mümkün hale geldi.
• Model Yönetimi: T-SQL ile modeller tanımlanabiliyor, Azure OpenAI, OpenAI, Ollama gibi servislerle REST API üzerinden kolayca entegre çalışılabiliyor.

2. Geliştirici Odaklı Yenilikler

• Yerel JSON ve RegEx Desteği: Artık native JSON veri tipi ve RegEx fonksiyonları ile karmaşık veri işleme işlemleri çok daha kolay ve performanslı.
• REST API ve Olay Akışı: sp_invoke_external_rest_endpoint ile dış servislerle entegre olunabiliyor. Change Event Streaming sayesinde veritabanındaki değişiklikler anında Azure Event Hubs’a aktarılabiliyor.
• Python Sürücüsü & VS Code Entegrasyonu: Yeni Python sürücüsü, Visual Studio Code MSSQL uzantısı ve GitHub Copilot desteğiyle modern geliştirme deneyimi.

3. Güvenlik ve Performans İyileştirmeleri

• Microsoft Entra (Azure AD) ile Entegrasyon: Gelişmiş yönetilen kimlik desteği, güvenli erişim ve kimlik doğrulama.
• Optimize Edilmiş Kilitleme: Transaction ID (TID) Locking, Lock After Qualification (LAQ) gibi yeni tekniklerle veritabanı performansı ve ölçeklenebilirlik artırıldı.

4. Bulut ve Hibrit Entegrasyon

• Microsoft Fabric ile Veritabanı Aynalama: Gerçek zamanlı analiz ve bulut entegrasyonu için veriler Microsoft Fabric’e aynalanabiliyor.
• Azure Arc ile Merkezi Yönetim: SQL Server örnekleri hem bulutta hem şirket içinde merkezi olarak yönetilebiliyor.

3. Kurulum & Kullanım (Kodlu Adımlar)

Deneme Sürümü İndirme:

• SQL Server 2025 Preview Download
• 180 günlük ücretsiz deneme, test ve eğitim amaçlıdır.

SSMS 21 Kurulumu:

• SQL Server Management Studio 21
• Visual Studio 2022 tabanlı, 64-bit destekli ve GitHub Copilot entegrasyonu ile geliyor.

Docker ile Hızlı Başlatma:

docker run -e "ACCEPT_EULA=Y" -e "SA_PASSWORD=Strong@Passw0rd" \
  -p 1433:1433 --name sql2025 \
  -d mcr.microsoft.com/mssql/server:2025-preview

4. Gerçek Hayatta Neleri Değiştiriyor?

• AI destekli sorgular ile büyük veri üzerinde benzerlik arama
• REST API ile dış sistem entegrasyonu
• Olay akışı ile gerçek zamanlı veri senkronizasyonu
• Bulut hibrit ortamlarda yüksek erişilebilirlik
• Python ve modern IDE entegrasyonu ile geliştirici deneyimi

5. Dikkat Edilmesi Gerekenler

• SSIS Desteği: SQL Server Integration Services (SSIS) şimdilik desteklenmiyor. Eski sürümlerde kalanlar, SSMS 20’yi kullanmaya devam etmeli.
• Ekstra Ücretler: Public Preview ücretsiz; fakat Microsoft Entra, Fabric, Copilot gibi bazı gelişmiş özellikler ayrı fiyatlandırmaya tabi olabilir.
• Production Kullanımı: Kesinlikle production ortamı için önerilmez; sadece test, POC ve eğitim amaçlı kullanılmalı.
• Özellik Seti: Preview’daki tüm yenilikler RTM’de aynen yer almayabilir.

6. Anti-pattern ve Uyarılar

• Anti-pattern: Test edilmeyen preview sürümünü canlı ortamda çalıştırmak
• Migration Testlerinde Yedek Almayı Unutmak: Yeni sürüme geçerken mutlaka yedek alın!
• Dokümantasyonu Takip Etmeden Güncellemek: Microsoft’un dökümantasyonunu ve blogunu mutlaka takip edin.

7. Quiz & Sıkça Sorulanlar

Soru 1: Yapay zekâ entegrasyonunda hangi AI servisleri destekleniyor?

• Cevap: Azure OpenAI, OpenAI, Ollama, REST API üzerinden diğer modeller.

Soru 2: Public Preview ile production ortamı kurabilir miyim?

• Cevap: Hayır. Preview sadece test ve deneme amaçlıdır.

8. Kaynaklar & İleri Okuma

• SQL Server 2025 Public Preview – Resmi Duyuru
• What’s New in SQL Server 2025 – Resmi Docs
• Microsoft Fabric Nedir?

9. Sonuç

SQL Server 2025 Public Preview, 2025’in ve geleceğin veri platformunda yer almak isteyenler için bir devrim. Yapay zeka entegrasyonu, geliştirici deneyimi, güvenlik ve bulut odaklı özellikleriyle kurumsal dünyada yeni standartlar getiriyor. Test et, deneyimlerini paylaş, final sürüme hazır ol!