Giriş

Kasım 2025’te yayımlanan .NET 10 (LTS), üç yıl sürecek güvenlik ve bakım güncellemeleri sunan uzun süre destekli bir sürümdür.
Bu rehberde, yeni runtime özelliklerinden dil yeniliklerine, web ve mobil geliştirmeden veri katmanına, güvenlik ve bulut entegrasyonuna kadar .NET 10’un tüm önemli başlıklarını örnek kodlar ve mimari şemalarla derinlemesine ele alacağız.

1.  Runtime & SDK İyileştirmeleri

a. JIT ve GC Optimizasyonları

  • Yeni dynamic PGO (profile-guided optimizations) ile sık kullanılan kod yolları hızlanır.
  • Garbage Collector’da üretim (server) ve istemci (workstation) modlarında iyileştirilmiş bellek yönetimi.

b. Hot Reload Geliştirmeleri

dotnet watch --hot-reload
  • Kod değişikliği yaptığınızda, uygulamayı yeniden başlatmadan anında güncellemeyi uygulayın.
  • Razor bileşenleri, Web API controller’ları ve MAUI projelerinde tam destek.

c. CLI Yenilikleri

dotnet new console --framework net10.0 --no-restore
dotnet publish -c Release -p:PublishTrimmed=true
  • AOT (Ahead-of-Time) derleme seçeneği: -p:PublishAot=true
  • Trimmed Publish: Artık daha küçük, güvenli deployment paketleri.

2. C# 14 Dil Yenilikleri

a. field Tanımlama Kolaylığı

public record Point
{
    field int X;
    field int Y;
}
  • Kısa record tanımı, ctor’a gerek kalmadan alan bildirimleri.

b. Gelişmiş Pattern Matching

object obj = GetShape();
if (obj is Circle { Radius: > 5 } c)
    Console.WriteLine($"Büyük daire: {c.Radius}");
  • Property pattern’ler ve relational pattern’ler performanslı çalışır.

c. Span<T> & ref struct İyileştirmeleri

  • Dizinlenebilir bellek segmentlerinde yeni TryGet metodları.
  • Stackalloc span’larda esneklik ve güvenlik iyileştirmeleri.

3. ASP.NET Core 10 & Blazor

a. Route Groups ile Minimal API’ler

var products = app.MapGroup("/products");
products.MapGet("/", GetAll);
products.MapPost("/", Create);
  • İlgili endpoint’leri grup halinde tanımlayıp ortak middleware eklemek mümkün.

b. OpenAPI Otomasyonu

  • [GenerateSummaryFor](...) attribute ile Swagger dokümanlarına otomatik açıklamalar.
  • Endpoint seviyesinde örnek response, sample value tanımlama.

c. Blazor AOT & WebAssembly İyileştirmeleri

  • --aot parametresiyle WebAssembly önyükleme süresi %50’ye kadar kısalır.
  • Yeni Virtualize parametresi: Büyük listelerde sanal kaydırma desteği.

4. EF Core 10 & Veri Katmanı

a. Gelişmiş LINQ Çeviri

var customers = context.Customers
    .Where(c => c.Orders.Any(o => o.Total > 1000))
    .ToList();
  • Daha karmaşık, client-side’da hata veren sorgular artık sunucu tarafında çalıştırılabiliyor.

b. Azure Cosmos DB Optimizasyonu

  • Throughput yönetimi için yeni MaxBufferedItemCount ve MaxConcurrency ayarları.
  • Change Feed entegrasyonunda performans arttırıldı.

c. Bulk Extensions & Batch İşlemler

context.BulkInsert(largeList);
context.BulkUpdate(entities);
  • 10× daha hızlı toplu işlemler için yerleşik destek.

5. .NET MAUI 10 Genişlemeleri

a. Yeni UI Kontrolleri

  • SwipeView ve CarouselView’de performans optimizasyonları.
  • FlyoutPage için animasyon seçenekleri arttı.

b. Hybrid Cache

  • Uygulama ve sunucu arasında senkron önbellek:

services.AddHybridCache(cfg => cfg.UseRedis("localhost"));

c. Erişilebilirlik Geliştirmeleri

  • Platforma özel erişilebilirlik rollerinin genişlemesi (Android TalkBack, iOS VoiceOver).

6. Güvenlik & Bulut Entegrasyonu

a. TLS 1.3 Zorunlu Desteği

  • KestrelServerOptions’da minimum TLS sürümü konfigürasyonu:

options.ConfigureHttpsDefaults(https => {
    https.SslProtocols = SslProtocols.Tls13;
});

b. Azure Functions & App Service

  • .NET 10 çalışma zamanı seçeneği:

{
  "azureFunctionVersion": "~4",
  "extensionBundle": { "id": "Microsoft.Azure.Functions.ExtensionBundle", "version": "[2.*, 3.0.0)" }
}
  • Durable Functions’ta kaldığı yerden devam etme (checkpoint) performans artışı.

c. DevOps & CI/CD

  • GitHub Actions için setup-dotnet@v3:

- uses: actions/setup-dotnet@v3
  with:
    dotnet-version: '10.0.x'
  • Azure DevOps pipeline’da .NET 10 ajanı seçimi.

7. Geçiş Stratejisi ve Sonuç

  • Test Ortamı Hazırlığı: .NET 10 SDK’yı yükleyip tüm testleri çalıştırın.
  • CI/CD Güncellemesi: Pipeline’ları yeni template’lerle yeniden yapılandırın.
  • Kademeli Dağıtım: Canary veya blue/green deployment ile riskleri azaltın.
  • Dokümantasyon ve Eğitim: Ekip üyelerine C# 14 ve runtime yeniliklerini anlatın.

By tanju.bozok

Software Architect, Developer, and Entrepreneur

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir